En dan? Apatisch toegeven aan de duopolie? Welnee, zet zelf gewoon kleine of grotere stapjes. Begin eens bij elke app die je installeert te bedenken: "heb ik deze app eigenlijk wel écht nodig, of kan ik ook gewoon naar de website?" Vervang bigtech apps door Europese open apps. Kijk eens eerst op de Open Source appstore F-Droid of er wellicht een Open Source alternatief is. Een andere stap kan zijn om naar een 'ontgooglde" Android versie te kijken. In 2019 heb ik mijn telefoon voorzien van e/os/, een gewone Android versie, maar dan zonder de verplichte Google onderdelen en warempel, met een klein beetje moeite draaide bijna alles wat ik gewend was. Behalve dan de Google apps, maar ja, daar wilde ik ook vanaf. Tegenwoordig kun je deze Android versie ook gewoon voorgeinstalleerd bij Fairphone aanschaffen (Murena Fairphone). Op de grootste OpenSource conferentie 'Fosdem' afgelopen weekend in Brussel was er een heel deel aan presentaties en discussies over open Android initiatieven en Linux op de smartphone (FOSS on mobile). Teveel initiatieven om op te noemen. Dat geeft mogelijkheden en hoop. Zet zelf gewoon je eerste stap.